ТАЛДАМАЛЫҚ АНЫҚТАМА
сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау нәтижелері бойынша
"Шолақашы ауылдық округі әкімінің аппараты" ММ қызметінде
Шолақашы ауылы 2026 жылғы 01 маусым
"Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс – қимыл туралы" 2015 жылғы 18 қарашадағы Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабының 5-тармағына сәйкес "Шолақашы ауылдық округі әкімінің аппараты" ММ-де (бұдан әрі-әкім аппараты) сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүзеге асырылады.
"Шолақашы ауылдық округі әкімінің аппараты" ММ (бұдан әрі – әкім аппараты) қызметі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау (бұдан әрі – талдау) объектісі болып табылады.
Әкім аппаратының қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу мақсатында әкім аппаратының 2026 жылғы 05 мамырдағы № 42-ө өкімі негізінде.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының бұйрығымен бекітілген сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу жөніндегі әдістемелік ұсынымдарға сәйкес жүргізілді.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізілді: Шолақашы ауылдық округі әкімі аппаратының жетекші маманы Ю. В. Шефер, Шолақашы ауылдық округінің жергілікті қоғамдастық мүшесі К. М. Хамзин сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізуге тартылды.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу кезеңі-2026 жылғы 12 мамыр 2026 жылғы 12 маусымға дейін.
1. Талдау жүргізудің мақсаттары мен міндеттері
Талдаудың мақсаты"Шолақашы ауылдық округі әкімінің аппараты"ММ сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және оны жою болып табылады.
Талдаудың міндеті сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін жағдайлар мен себептерді анықтау және олардың "Шолақашы ауылдық округі әкімінің аппараты"ММ қызметіндегі салдарын жою болып табылады.
2. Талдау барысында пайдаланылған ақпарат көздері
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу қағидаларының 15 тармағына сәйкес сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу үшін ақпарат көздері:
1) талдау объектісінің қызметін реттейтін құқықтық актілер мен ішкі құжаттар;
2) талдау объектісінің қызметі туралы статистикалық есептілік;
3) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен алынған талдау объектісінің қызметі туралы Мемлекеттік және құқық қорғау органдарының ақпараттық жүйелерінің деректері;
4) талдау объектісіне қатысты бұрын мемлекеттік органдар жүргізген тексерулердің нәтижелері;
5) ішкі бақылау қызметтерінің бақылау іс-шараларының нәтижелері;
6) Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг нәтижелері;
7) бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланымдар;
8) талдау объектісіне қатысты жеке және заңды тұлғалардың өтініштері;
9) талдау объектісінің лауазымды адамдарын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасағаны, оның ішінде қылмыстық құқық бұзушылық пен заңның басқа да бұзушылықтарын жасауға ықпал еткен мән-жайларды жою жөнінде ұсынғаны үшін жауапқа тарту туралы мәліметтер;
10) сот органдарының талдау объектісі, қылмыстық істер фабуласы қызметкерлерінің іс-әрекеттеріне қатысты шешімдері;
11) сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне бұрын жүргізілген сыртқы талдау нәтижелері;
12) сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне бұрын жүргізілген ішкі талдау нәтижелері;
13) талдау объектісінің қызметшілеріне, қызметкерлеріне сұрау салу нәтижелері;
14) ұсынуға Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған өзге де мәліметтер.
I. Нормативтік құқықтық актілердегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдері
1.1. Негізгі функцияларды іске асыру
Нормативтік база: Шолақашы ауылдық округі әкімінің аппараты өз функцияларын республикалық деңгейдегі құқықтық актілерге, Қазақстан Республикасының Конституциясына, "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы" Заңға, Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексіне, Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексіне, "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Заңға,"Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы", сондай-ақ өзге де құқықтық актілермен келісіледі.
Ауылдық округ әкімі аппаратының қызметі Қарасу ауданы әкімінің 2019 жылғы 25 қарашадағы №195 қаулысымен бекітілген Ережемен регламенттелген.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: Құқық қорғау органдарының сұрау салулары бойынша азаматтарға әлеуметтік-тұрмыстық сипаттамаларды дайындау және беру кезінде субъективизм мен дискрециялық өкілеттіктерді теріс пайдалану қаупі.
Негіздеме: Құқық қорғау органдарының сұрау салулары бойынша азаматтарға әлеуметтік-тұрмыстық сипаттамаларды дайындау еркін нысанда жүзеге асырылады, өйткені құжаттың бірыңғай шаблоны және көрсетілетін мәліметтердің мазмұнына бірыңғай талаптар жоқ. Бұл жағдай азаматтар туралы ақпаратты ұсынуға, соның ішінде субъективті және бағалау пайымдауларын енгізуге әр түрлі көзқарасқа мүмкіндік туғызады.
Нәтижесінде сипаттамаларда уәкілетті органдар қабылдайтын шешімдердің объективтілігіне әсер етуі мүмкін толық емес, объективті емес не жеткіліксіз расталған мәліметтерді көрсету қаупі туындайды.
Ұсынымдар:
1) Құқық қорғау органдарының сұрау салулары бойынша әлеуметтік-тұрмыстық сипаттаманың бірыңғай нысанын әзірлеуге және қолдануға құқылы.
2) сипаттамаларда тек объективті және құжатпен расталған мәліметтердің көрсетілуін қамтамасыз етуге міндетті.
3) әлеуметтік-тұрмыстық сипаттамаларды дайындау кезінде субъективті, бағалау және тексерілмеген мәліметтерді пайдалануды болғызбауға міндетті. ресми деректермен расталмаған тұжырымдар.
II. Ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметтегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдері:
2.1. Мемлекеттік қызмет көрсету
ҚР цифрлық даму министрінің міндетін атқарушының 2020 жылғы 31 қаңтардағы № 39/НҚ бұйрығымен бекітілген қолданыстағы мемлекеттік көрсетілетін қызметтер Тізіліміне сәйкес мемлекеттік мекеме мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің 5 түрін көрсетеді.
2025 жылдың екінші жартыжылдығы мен 2026 жылдың 12 маусымы аралығында "Шолақашы ауылдық округі әкімінің аппараты" ММ-де 2 мемлекеттік қызмет көрсетілді.
Ғимаратқа кіре берісте Брайль шрифті бар тактильді тақтайшалар және нашар көретіндерге арналған тактильді жолдар бар. Әкімнің және мамандардың кабинеттеріне кіру мүмкіндігі шектеулі жандарға бейімделген және талаптарға сай келеді.
Мемлекеттік қызмет көрсетудің қолданыстағы қағидалары бар Стенд халық үшін жалпыға қолжетімді жерде орналасқан.
Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімдерінің бұзылуы, сондай-ақ есепті деректердің алшақтығы анықталған жоқ.
Ауылдық округ әкімінің аппаратында " құқық кабинеті "компьютерде"Е-лицензиялау" ақпараттық жүйесі орнатылған.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: Электрондық форматта мемлекеттік қызметтерді алу кезінде көрсетілетін қызметті алушы мен әкімдік маманы арасында тікелей байланыстың болуы.
Негіздеме: ауылдық округ әкімінің аппаратында халықтың электрондық түрде мемлекеттік қызметтерді өз бетінше алуына арналған "құқық кабинеті" жұмыс істейді. Осы ресурс арқылы азаматтар ЭЦҚ ала алады, мобильді азаматтар базасына тіркеле алады, сондай-ақ электрондық үкімет порталы арқылы түрлі анықтамалар мен үзінді көшірмелерді ресімдей алады.
Электрондық цифрлық қолтаңбаны алу ең көп сұранысқа ие қызмет болып табылады. Оны ресімдеу рәсімі өтініш берушінің қашықтан бейне сәйкестендіруден міндетті түрде өтуін көздейді. Сонымен қатар," құқық кабинетінде " бар компьютерлік жабдық жеке басын бейне тексеруден өту үшін қажетті веб-камерамен жабдықталмаған. Осыған байланысты азаматтар бейне сәйкестендіру үшін жеке мобильді құрылғыларды пайдаланатын әкім аппаратының мамандарынан көмек сұрауға мәжбүр.
Көрсетілген мән-жай қызмет көрсету кезінде көрсетілетін қызметті алушы мен лауазымды адамның тікелей өзара іс-қимылы үшін жағдай жасайды, ол электрондық форматта мемлекеттік қызметтерді өз бетінше алу қағидатына толық шамада сәйкес келмейді және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің туындауына ықпал етуі мүмкін.
Ұсынымдар: электрондық цифрлық қолтаңбаны және электрондық форматтағы өзге де мемлекеттік қызметтерді алу кезінде көрсетілетін қызметті алушылардың бейнедентификациялау рәсімінен өз бетінше өтуін қамтамасыз ету үшін Веб-камераны не кіріктірілген веб-камерасы бар компьютерлік жабдықты сатып алуды және орнатуды көздеу.
2.2. Кадр саясаты
Персоналды басқару, оның ішінде кадрлардың ауысуы
Мемлекеттік қызмет:
Штат саны-6
Нақты саны -6
Бос жұмыс орындары -0
Нұсқаулық: 1
Тәртіптік практика.
Талданып отырған кезеңде қызметкерлерді сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар, сондай-ақ мемлекеттік қызметке кір келтіретін теріс қылықтар жасағаны үшін жауапкершілікке тарту фактілері болған жоқ.
Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің әдеп кодексі
(Мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдеп қағидаларын) қызметкерлер бұзған жоқ.
Қызметкерлер сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер қабылдады.
Еңбек тәртібі бұзылған жоқ.
Бұқаралық ақпарат құралдарында қызметкерлерге теріс ақпарат орналастырылған жоқ.
Мүдделер қақтығысы: берілген мәліметтерді талдау арқылы мүдделер қақтығысы фактілері анықталған жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ
2.3. Процестерді цифрландыру. Құжат айналымы
Құжаттаманы есепке алу
Барлық кіріс және шығыс құжаттама Documentolog ақпараттық жүйесінде жүргізіледі.
Салалық НҚА: "Мемлекеттік және мемлекеттік емес ұйымдарда электрондық құжат айналымы жүйелерін құжаттандыру, құжаттаманы басқару және пайдалану қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрінің 2023 жылғы 25 тамыздағы № 236 бұйрығы, Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрінің 2024 жылғы 23 шілдедегі № 329 НҚ бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Ақпараттық жүйелер
Басқармада ақпараттық жүйелердің мынадай түрлері пайдаланылады: Documentolog, ИПГО, "Заң" ДБ, Ашық НҚА, "Е-өтініш" АЖ, "Е-қызмет"АЖ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ.
2.4. Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау
Жеке және заңды тұлғалардан өтініштер тікелей "Е-өтініш"ақпараттық жүйесі арқылы келіп түседі.
Талданатын кезеңде 2025 жылдың екінші жартыжылдығы мен 2026 жылдың 12 маусымы аралығында 9 өтініш түсті.
Өтініштер уақтылы қаралады, жауаптар белгіленген мерзімде беріледі, бұзушылықтар анықталған жоқ.
Ауылдық округ әкімі аппаратының қызметкерлері жасаған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактілері бойынша өтініштер түскен жоқ.
"Жасырын мемлекеттік қызмет" ұғымына жататын өтініштер анықталған жоқ.
2025 жылдың екінші жартыжылдығы мен 2026 жылдың 12 маусымы аралығында өткен кезеңде келіп түскен өтініштерді талдаумен:
Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерінің негізгі ерекшелігі: тұрмыстық.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ.
2.5. Ақпараттың ашықтығын қамтамасыз ету
Әкім аппараттарына ақпарат интернет-ресурстарда орналастырылады instagram, Facebook.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
2.6. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы және қоғамдық мониторинг нәтижелері
Әкім аппаратында сыбайлас жемқорлыққа қарсы және қоғамдық мониторинг жүргізілген жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Негіздеме:
2.7. Бақылау-қадағалау функцияларын іске асыру
Әкім аппараты бақылау және қадағалау функцияларын орындамайды.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері:
Негіздеме:
2.8. Сот практикасын талдау
Талданып отырған кезеңде ауыл әкімінің аппаратында процестік практика жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Негіздеме:
2.9. Бақылаушы органдарды тексеру нәтижелері туралы мәліметтер
2025 жылдың екінші жартыжылдығының өткен кезеңінде 2026 жылдың 12 маусымы бойынша талдау объектісіне қатысты бақылаушы органдарды тексеру және тексеру сипатындағы өзге де іс-шаралар нысандары жоқ. Прокурорлық қадағалау актілері түскен жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Негіздеме:
2.10. Құқық қорғау органдарының, үкіметтік емес ұйымдардың және азаматтардың мәліметтері
Талдау барысында талдау объектісінің уәкілетті тұлғалары тарапынан, құқық қорғау органдарынан, сондай-ақ үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері мен азаматтардан сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактілері туралы ақпарат берілмеген.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
2.11. БАҚ және өзге де ақпарат көздерінің мониторингі
Бұқаралық ақпарат құралдары мониторингінің деректеріне сәйкес, талдау объектісінің уәкілетті тұлғалары тарапынан сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактілері туралы 2025 жылдың екінші жартыжылдығы мен 2026 жылдың 12 маусымы аралығындағы Жарияланымдар анықталған жоқ.
Әлеуметтік желілерді, блог-платформаларды, сондай-ақ жоғарыда аталған хабарламалардың басқа да интернет-ресурстарын ақпараттық талдау да анықталған жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Негіздеме:
2.12.Фискалдық органдарды тексеру нәтижелері туралы мәліметтер.
2024 жылдың екінші жартыжылдығы мен 2025 жылдың 20 маусымы аралығында ауыл әкімі аппаратына қатысты фискалдық органдарды тексеру және қаржылық тексеру іс-шаралары жүргізілген жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ
2.13 . Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша жұмысты ұйымдастыру.
Шолақашы ауылдық округі әкімінің аппаратында әкімнің өкімімен құзыретіне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі функциялар кіретін жауапты маман тағайындалды.
Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саясаты бойынша іс-шаралар жоспары бар.
Аппарат қызметкерлерін 2025 жылдың екінші жартыжылдығының өткен кезеңінде 2026 жылдың 12 маусымында сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасағаны үшін қылмыстық жауапкершілікке тарту фактілері анықталды.
III. Қорытындылар
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау қорытындысы бойынша мынадай сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталды:
1.Құжаттың бірыңғай нысаны мен сипаттамалардың мазмұнына қойылатын бірыңғай талаптардың болмауына байланысты құқық қорғау органдарының сұрау салулары бойынша азаматтарға әлеуметтік-тұрмыстық сипаттамаларды дайындау және беру кезінде субъективтіліктің көріну қаупі. Тәуекелді азайту мақсатында тек объективті және құжатпен расталған мәліметтерді көрсетуді көздейтін әлеуметтік-тұрмыстық сипаттаманың бірыңғай нысанын әзірлеу және қолдану қажет.
2. "Құқық кабинетінде" веб-камераның болмауы салдарынан Мемлекеттік қызметтерді электрондық форматта алу кезінде көрсетілетін қызметті алушы мен маман арасында тікелей байланыстың туындау қаупі. Тәуекелді азайту мақсатында көрсетілетін қызметті алушылардың бейне сәйкестендіру рәсімінен өз бетінше өтуі үшін "құқық кабинетін" веб-камерамен жарақтандыруды қамтамасыз ету қажет.
Аталған іс-шараларды іске асыру сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің туындау ықтималдығын азайтуға, ауылдық округ әкімі аппараты қызметінің ашықтығын арттыруға және мемлекеттік функцияларды орындау кезінде заңдылық пен объективтілік қағидаттарының сақталуын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Аналитикалық анықтама:
Жетекші маман Ю.В. Шефер
Шолақашы а/о жергілікті қоғамдастығының мүшесі К. Хамзин
Шолақашы ауылдық округінің әкімі Ш.М. Бустекова