Экстремизм мен терроризм қоғам қауіпсіздігіне, тұрақтылыққа және елдің бейбіт дамуына төнетін елеулі қатерлердің бірі болып қала береді. Бұл құбылыстарға қарсы күрес мемлекеттік органдардың тиімді жұмысын ғана емес, әрбір азаматтың жауапкершілігін де талап етеді. Бүгінде радикалданудың алдын алу, халықтың құқықтық сауаттылығын арттыру және зорлық-зомбылыққа қарсы берік қоғамдық ұстаным қалыптастыру ерекше маңызға ие.
Экстремизм – шектен шыққан көзқарастар мен әрекеттерді ұстану. Оның кейбір көріністері зорлық-зомбылыққа шақырумен, араздықты қоздырумен және өзге адамдардың құқықтарын бұзумен қатар жүруі мүмкін. Ал терроризм белгілі бір мақсаттарға жету үшін халықты үрейлендіру, қоғамға немесе мемлекеттік институттарға ықпал ету мақсатында күш қолданумен немесе күш қолдану қатерімен байланысты.
Бұл құбылыстар жекелеген азаматтарға ғана емес, тұтас қоғамға қауіп төндіреді. Олар адамдар арасындағы сенімді әлсіретіп, түрлі жанжалдардың туындауына себеп болуы, сондай-ақ халықтың өмірі мен денсаулығына қатер төндіруі мүмкін.
Қазақстан Республикасында экстремизм мен терроризмге қарсы іс-қимыл мәселелеріне ерекше көңіл бөлінеді. Еліміздің заңнамасында заңсыз әрекеттердің алдын алу, оларды анықтау және жолын кесу шаралары қарастырылған. Сонымен қатар террористік ұйымдардың қызметіне қатысқаны, терроризмді насихаттағаны және заңмен тыйым салынған өзге де әрекеттер үшін жауапкершілік белгіленген.
Қазіргі ақпараттық технологиялар дамыған заманда әлеуметтік желілер, мессенджерлер мен түрлі интернет-платформалар радикалды идеяларды тарату, қоғамдық пікірге ықпал ету және азаматтарды заңсыз әрекеттерге тарту құралы ретінде пайдаланылуы мүмкін.
Мұндай ықпалға әсіресе ақпаратты сыни тұрғыдан бағалау тәжірибесі жеткіліксіз жастар осал болуы ықтимал.
Адамдарды өз қатарына тартуға тырысатын тұлғалар көбіне психологиялық ықпал ету тәсілдерін қолданады. Олар қолдау көрсетуді, белгілі бір қауымдастықтың мүшесі болуды немесе жеке мәселелерді шешуге көмектесуді уәде етуі мүмкін. Осындай ықпалдың салдарынан адам біртіндеп қауіпті көзқарастарды қабылдап, заңсыз әрекеттерге араласуы ықтимал.
Сондықтан медиасауаттылықты дамыту, ақпараттың шынайылығын тексеру, күмәнді материалдарды таратпау және интернеттегі бейтаныс адамдардың ұсыныстарына сақтықпен қарау аса маңызды.
Экстремизм мен терроризмге қарсы іс-қимылдың ең тиімді бағыттарының бірі – алдын алу жұмыстары.
Бұл бағытта отбасы, білім беру ұйымдары, қоғамдық бірлестіктер мен бұқаралық ақпарат құралдары маңызды рөл атқарады.
Заңды құрметтеуге, адам қадір-қасиетін бағалауға, мәдени және діни әралуандыққа сыйластықпен қарауға тәрбиелеу қоғамдық келісім мен өзара түсіністікті нығайтуға ықпал етеді.
Сонымен қатар экстремизмді белгілі бір ұлтпен, дінмен немесе әлеуметтік топпен байланыстыруға болмайтынын түсіну қажет. Жекелеген адамдардың радикалды және зорлық-зомбылық әрекеттері тұтас қауымдастыққа қатысты теріс көзқарас қалыптастыруға негіз болмауы тиіс.
Қазақстан – түрлі этнос пен дін өкілдері тату-тәтті өмір сүріп жатқан көпұлтты әрі көпконфессиялы мемлекет. Елімізде өзара құрмет, төзімділік және қоғамдық келісім ерекше құндылықтарға ие.
Экстремизм мен терроризмге қарсы күрес тек құқық қорғау органдарының қызметімен шектелмейді. Қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге әрбір азамат өз үлесін қоса алады.
Ол үшін заң талаптарын сақтау, ақпараттық кеңістікте қырағылық таныту, өзге адамдардың құқықтары мен бостандықтарын құрметтеу, сондай-ақ зорлық-зомбылық пен араздықты ақтайтын материалдардың таралуына жол бермеу қажет.
Егер заңсыз әрекеттердің дайындалып жатқаны туралы күмәнді ақпарат анықталса, өз бетінше қауіпті әрекеттерге бармай, құзыретті мемлекеттік органдарға хабарласқан жөн.
Әсіресе жастарға ерекше көңіл бөлу маңызды. Олардың сапалы білім алуына, кәсіби дамуына, қоғамдық өмірге белсенді араласуына және жеке қабілеттерін жүзеге асыруына қолайлы жағдай жасау – радикалды идеологиялардың таралуына қарсы тұрудың маңызды тетіктерінің бірі.
Экстремизм мен терроризмнің алдын алу – барша қоғамға ортақ міндет. Әрбір азаматтың құқықтық сауаттылығы, жауапкершілігі мен қырағылығы елдегі бейбітшілік пен тұрақтылықты сақтауға ықпал етеді. Қоғамдағы бірлік пен өзара сыйластықты нығайту, жастарды дұрыс бағытта тәрбиелеу және зорлық-зомбылық идеологиясын қабылдамау – қауіпсіз әрі тұрақты болашақтың берік негізі.
Материал Абай облысы бойынша ТҚК аппаратының ақпараты негізінде дайындалды