Форматтық-логикалық бақылау – мүгедектігі бар адамдарға арналған жеке оңалту бағдарламасын (ИОБ) әзірлеу кезінде енгізілген мәліметтердің дұрыстығын, белгіленген талаптар мен ережелерге сәйкестігін автоматтандырылған түрде тексеру жүйесі.
Бұл бақылаудың негізгі мақсаты – көру қабілеті бұзылған адамдарға тифлотехникалық құралдарды тағайындау кезінде медициналық көрсетілімдердің, мүгедектік тобының және жас ерекшеліктерінің ескерілуін қамтамасыз ету.
Тифлотехникалық құралдарға мыналар жатады:
-
Тифлотростар;
-
Оқу машиналары;
-
Экранға қолжетімділік бағдарламасы және сөйлеу синтезі бар ноутбуктер;
-
Брайль жүйесі бойынша жазуға арналған құралдар мен қағаз;
-
Дауыстық хабарлау функциясы бар ұялы телефондар;
-
Аудиожазбаларды тыңдауға арналған плеерлер;
-
Брайль қарпімен және дауыстық хабарлаумен жабдықталған сағаттар;
-
Сөйлеу функциясы бар термометрлер мен тонометрлер;
-
Дауыстық хабарлауы бар глюкометрлер;
-
Брайль қарпін үйретуге арналған арнайы құрылғылар.
Тифлотехникалық құралдарды тағайындау кезінде адамның көру өткірлігі, көру өрісінің тарылу деңгейі, мүгедектік тобы, жасы және тиісті құралды пайдалану мүмкіндігі ескеріледі.
Мысалы, кейбір құралдар көру өткірлігі 0–0,03 аралығындағы адамдарға, ал басқа құралдар 0–0,08 көрсеткішіне дейінгі адамдарға медициналық көрсетілімдерге сәйкес ұсынылады. Брайль жүйесіне арналған құралдарды тағайындау кезінде саусақтардың тактильді сезімталдығының сақталуы да маңызды.
Сонымен қатар, кейбір техникалық оңалту құралдары жеке оңалту бағдарламасына тек бір рет енгізіледі. Ал портативті тифлокомпьютер мен экранға қолжетімділік бағдарламасы бар ноутбук арасында таңдау жасау кезінде белгіленген талаптар ескеріледі.
Осылайша, форматтық-логикалық бақылау жеке оңалту бағдарламасын әзірлеу барысында қателердің алдын алуға, тифлотехникалық құралдарды дұрыс тағайындауға және мүгедектігі бар адамдардың қажеттіліктеріне сәйкес әлеуметтік қолдау көрсетуге бағытталған.