Қауіпті жүктерді тасымалдау ережелері

Қауіпті жүктерді тасымалдау ережелері

Қауіпті жүктерді тасымалдау Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің міндетін атқарушының № 460 бұйрығымен бекітілген Автомобиль көлігімен қауіпті жүктерді тасымалдау қағидаларымен, сондай-ақ Қауіпті жүктерді халықаралық автомобильмен тасымалдау туралы келісіммен (ДОПОГ) реттеледі.

Қауіпті жүктерді заңды әрі қауіпсіз тасымалдау үшін жүргізушінің өзімен бірге қажетті ілеспе және рұқсат беру құжаттары болуы тиіс:

• Тауар-көлік жүкқұжаты. Онда жүктің атауы, БҰҰ нөмірі (UN), қауіптілік сыныбы және жіктеу коды көрсетіледі. Жүкқұжат төрт данада жасалып, оған жүк жөнелтуші мен тасымалдаушы қол қояды.

• Жүргізушінің даярлығы туралы ДОПОГ куәлігі. Бұл құжат жүргізушінің қауіпті жүктерді тасымалдау бойынша арнайы оқудан өткенін растайды.

• Көлік құралын қауіпті жүктерді тасымалдауға жіберу туралы куәлік. Мұндай рұқсат міндетті болған жағдайларда талап етіледі. Құжат көлік құралының конструкциясы мен техникалық жай-күйінің белгіленген қауіпсіздік талаптарына сәйкестігін растайды.

• Жүргізуші мен экипаж мүшелеріне арналған жазбаша нұсқаулықтар. Оларда авария, қауіпті заттың төгілуі немесе ағып кетуі, өрт және басқа да төтенше жағдайлар кезіндегі іс-қимыл тәртібі көрсетіледі.

• Арнайы рұқсат. Заңнамада көзделген жағдайларда қауіпті жүктерді тасымалдау үшін ресімделеді.

Тасымалдау бағытына қойылатын талаптар

Қауіпті жүктерді тасымалдауды ұйымдастыру кезінде бағытты дұрыс таңдауға ерекше назар аудару қажет. Заңнамада белгіленген жағдайларда тасымалдау бағыты уәкілетті органдармен келісіледі.

Бағытты жоспарлау кезінде ірі елді мекендер мен өнеркәсіптік нысандардың орналасуы, жол жағдайы және қауіпті жүк тасымалдайтын көлік құралдарының қозғалысына қойылатын шектеулер ескеріледі.

Мүмкіндігінше халық тығыз қоныстанған аумақтар мен ірі өнеркәсіптік нысандардың маңынан өтетін жолдарды таңдамаған жөн. Балама бағыт болмаған жағдайда тасымалдау белгіленген талаптар мен қауіпсіздік шараларын сақтай отырып жүзеге асырылады. Тоннельдер арқылы өту кезінде тиісті қауіпті жүк пен көлік құралына қатысты қолданыстағы шектеулер ескерілуі тиіс.

Көлік құралына, оның жабдықталуына және таңбалануына қойылатын талаптар

Көлік құралы техникалық тұрғыдан жарамды, тасымалданатын жүктің сипатына сәйкес болуы және белгіленген тәртіппен міндетті техникалық қарап-тексеруден өтуі қажет. Қауіптілікті көрсету үшін қағидаларда көзделген таңбалар, қауіптілік белгілері және ақпараттық тақтайшалар қолданылады.

Көлік құралы өрт сөндіру құралдарымен, доңғалақтың кері кетуіне қарсы тіректермен, ескерту белгілерімен, алғашқы көмек қобдишасымен және экипаж мүшелеріне арналған жеке қорғаныс құралдарымен жабдықталады. Жабдықтардың саны мен сипаттамалары көлік құралының ерекшеліктеріне, тасымалданатын жүкке және қолданылатын талаптарға сәйкес айқындалады.

Экипаж мүшелері үшін жарық шағылыстыратын кеудешелер, қорғаныш қолғаптары, көзді қорғау құралдары және басқа да қажетті жабдықтар қарастырылады. Тасымалданатын заттардың қасиеттеріне қарай қосымша қорғаныс құралдары, соның ішінде тыныс алу мүшелерін қорғау құралдары қажет болуы мүмкін.

Өрт сөндіргіштер жарамды күйде, пайдалануға қолжетімді жерде болуы және саны мен өрт сөндіру қабілеті бойынша белгіленген талаптарға сәйкес келуі тиіс.

Қауіпті жүктерді тиеу, түсіру және сақтау

Тиеу-түсіру жұмыстары қауіпсіздік талаптарын сақтай отырып, арнайы бөлінген немесе тиісті түрде жабдықталған орындарда жүргізіледі. Қажет болған жағдайда бұл жұмыстарға мамандар мен жүк иесінің өкілдері тартылады.

Тиеу алдында ыдыс пен қаптаманың бүтіндігін, таңбалардың болуын және жүктің ілеспе құжаттарда көрсетілген мәліметтерге сәйкестігін тексеру қажет. Қозғалыс кезінде жүктің жылжуына, құлауына немесе зақымдануына жол бермеу үшін ол сенімді бекітілуі тиіс.

Қауіпті заттарды бірге тасымалдау және сақтау олардың өзара үйлесімділігіне қойылатын талаптарды ескере отырып жүзеге асырылады. Үйлесімсіз жүктерді бір шанаққа немесе бір сақтау орнына орналастыру химиялық реакцияға, өртке, жарылысқа немесе улы заттардың бөлінуіне әкелуі мүмкін.

Тасымалдау ережелерін сақтау неліктен маңызды?

Қауіпті жүктерді тасымалдау талаптарының бұзылуы адамдардың өмірі мен денсаулығына, мүлікке және қоршаған ортаға елеулі қауіп төндіреді. Негізгі қауіп тасымалданатын заттардың физика-химиялық қасиеттерімен байланысты. Авария, ыдыстың герметикалығының бұзылуы немесе қаптаманың зақымдануы салдарынан улану, күйік, өрт, жарылыс және қоршаған ортаның ластануы орын алуы мүмкін.

Қауіпті жүктерді қауіпсіз тасымалдаудың негізі ұлттық және халықаралық талаптарды қатаң сақтау, жүргізушінің тиісті даярлығы, көлік құралының жарамдылығы және экипаждың төтенше жағдайларда әрекет етуге дайындығы. Тасымалдауға қатысатын әрбір тараптың жауапкершілігі авариялардың алдын алуға, адамдардың өмірі мен денсаулығын қорғауға мүмкіндік береді.