Медициналық-әлеуметтік сараптама (МӘС) адамның техникалық оңалту құралдарына (ТОҚ) және әлеуметтік қорғау шараларына қажеттілігін организм функцияларының тұрақты бұзылуы мен тіршілік-әрекетінің шектелуін кешенді бағалау негізінде айқындайды.
Қажеттілікті анықтау барысында медициналық құжаттар мен тексеру нәтижелері зерделеніп, адамның функционалдық мүмкіндіктері, күнделікті өмірдегі шектеулері және оңалту әлеуеті ескеріледі.
Қажеттілікті анықтау қалай жүргізіледі?
• Құжаттарды зерделеу
МӘС мамандары медициналық құжаттарды, ауру тарихынан үзінділерді, зерттеу және тексеру нәтижелерін қарайды.
• Адамды қарап-тексеру
Қажет болған жағдайда және медициналық көрсетілімдер болған кезде куәландырылатын адамға бетпе-бет қарап-тексеру жүргізіледі.
• Функциялар мен тіршілік-әрекетінің шектелуін бағалау
Организм мүшелері мен жүйелері функцияларының бұзылу дәрежесі, сондай-ақ адамның өзіне-өзі қызмет көрсетуі, жүріп-тұруы, қарым-қатынас жасауы және еңбек ету мүмкіндігі бағаланады.
• Медициналық көрсетілімдер мен қарсы көрсетілімдерді ескеру
Адамның медициналық және медициналық-әлеуметтік жағдайы, оңалту әлеуеті мен болжамы назарға алынады.
Әртүрлі техникалық оңалту құралдарына қажеттілік қалай бағаланады?
Протездік-ортопедиялық құралдар
Тірек-қимыл аппаратының жағдайы, аяқ-қолдардың функциялары, жүріп-тұру мүмкіндігі және анатомиялық ақаулар ескеріледі.
Сурдотехникалық құралдар
Есту қабілетінің бұзылу дәрежесі, естуді протездеу немесе кохлеарлық имплантация нәтижелері мен олардың тиімділігі бағаланады.
Тифлотехникалық құралдар
Көру функциясының жағдайы, кеңістікте бағдарлану, оқу және жазу дағдылары, оның ішінде Брайль жүйесін пайдалану мүмкіндігі ескеріледі.
Жүріп-тұру құралдары
Кресло-арбаларға қажеттілікті анықтау кезінде адамның отыру және тепе-теңдікті сақтау қабілеті, жоғарғы аяқ-қолдарының функциялары, сондай-ақ тұрғын үй мен қоршаған ортаның қолжетімділігі бағаланады.
Бағалау нәтижесі
Жүргізілген кешенді бағалау нәтижелері бойынша МӘС мамандары оңалтудың жеке бағдарламасын (ОЖБ) қалыптастырады.
ОЖБ-ға адамның жеке қажеттілігіне сәйкес техникалық оңалту құралдары, арнайы жүріп-тұру құралдары және әлеуметтік қызметтер енгізіледі.
Осылайша, техникалық оңалту құралдары адамның диагнозына ғана емес, оның нақты функционалдық мүмкіндіктері мен тіршілік-әрекетіндегі шектеулеріне қарай айқындалады.