Құрметті сайт оқырмандары!
Шиелі ауданының 2026-2028 жылдарға арналған Азаматтық бюджеті
Сіздердің назарларыңызға аудан бюджетінің негізгі көрсеткіштері, бюджеттік қаражатты қалыптастыру және жұмсау бағыттары туралы ақпараттан тұратын Шиелі ауданының 2026-2028 жылдарға арналған азаматтық бюджеті ұсынылады.
Шиелі ауданының «2026–2028 жылдарға арналған аудандық бюджет туралы» Шиелі аудандық мәслихаты сессиясының 2026 жылғы 25 қыркүйектегі кезектен тыс сессиясының №51/4 шешімімен бекітілді.
Аталған құжат келесі бөлімдерден тұрады:
Аудан бюджетінің негізгі параметрлері;
Аудан бюджетінің түсімдері;
Аудан бюджетінің шығыстары.
Шиелі ауданының жалпы жер көлемі 3 239 755 га.
Қазіргі таңда аудандағы 33 елді мекенде барлығы 85136 адам тұрады. Оның ішінде кент орталығында 35000 адам, ауылдық елді – мекендерде 50136 адам тұрады.
2026 жылдың 1 қазанға ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуы көрсеткіштері статистика органдарымен қортындыланды.
Жалпы экономикалық тұрғыдан алғанда ауданда тұрақты жағдай қалыптасты.
Қаржы-салық саясаты.
Кірістер бойынша:
Аудандық бюджеттің кірісі 2026 жылдың 1 қазанға болжамдалған 9 млрд. 442 млн. 515,2 мың теңгенің орнына 9 млрд. 441 млн. 641,5 мың теңгеге немесе 100 пайызға, оның ішінде аудандық бюджеттің өз кірісі болжамдалған 5 млрд. 664 млн. 700,8 мың. теңгенің орнына 6 млрд. 100 млн. 140,2 мың теңге болып 107,7 пайызға орындалды.
Шығыстар бойынша:
Аудан бюджеті ағымдағы жылдың 1 қазанға жалпы
9 млрд. 442 млн. 515,2 мың теңгеге жоспарланды. 9 айдың қорытындысымен 9 млрд. 441 млн. 641,5 мың теңгеге немесе 100 пайызға орындалды.
Өнеркәсіп өнімін өндіру.
Ауданның өнеркәсіп өнімдерін өндіруші мекемелері мен кәсіпорындары ағымдағы жылдың 9 айында 72 млрд. 267 млн. теңгенің өнеркәсіп өнімдерін өндірді, 2025 жылдың осы кезеңінің салыстырмалы бағасымен алғанда 98,0 пайызды құрады.
Өңдеу өнеркәсібі өнімі көлемі 62 млрд 101 млн. теңгеге жетіп, 100,2 пайызды құрады.
Негізгі капиталға салынған инвестицияның көлемі
698 млрд. 598 млн теңгені құрады немесе 2025 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 101,6 пайызды құрады.
Жалпы құрылыс жұмыстарының көлемі 22 млрд. 667 млн теңге болып, өткен жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 126,4 пайызды құрады.
Жеке тұрғын үй құрылысы жалпы ауданы 64093 шаршы метрді құрап, өткен жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 108,2 пайызды құрады.
Бөлшек сауда көлемі 13 млрд. 014 млн теңге болып, өткен жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 100,5 пайызды құрады.
Ауылшаруашылық саласы.
Аудан бойынша ауылшаруашылығы құрылымдары 45 млрд. 586 млн. теңгенің өнімін өндірді, былтырғы жылдың осы кезеңінің салыстырмалы бағасымен алғанда 100,9 пайызды құрады.
2026 жылдың 1 қазанға тірілей салмақта 3758,8 тонна ет, 8795,7 тонна сүт, 2040,2 мың дана жұмыртқа өндіріліп, тиісті кезеңмен салыстырғанда ет 104,4 пайызға, сүт 103,8 пайызға, жұмыртқа 111,8 пайызға орындалған
Мал шаруашылығы
2026 жылдың 1 қазанға ірі қара 86457 басты, уақ мал 124129 басты, жылқы 27883 басты, түйе 1823 басты, құс 28916 басты құрап, тиісті кезеңмен салыстырғанда ірі-қара 95,5 уақ мал 90,2, жылқы 106,5, түйе 97,5, құс 89,9 пайызды құрады.
Шағын кәсіпкерлік.
2026 жылдың 1 қазанға ауданда тіркелген шағын және орта кәсіпкерліктің саны 5598 субъектіге жетіп, тиісті кезеңмен салыстырғанда 86 пайызды құрады. (жеке кәсіпкер-3630, шаруа қожалық-1369, заңды тұлға-599) Оның ішіндегі жұмыс жасап тұрған кәсіпкерлердің саны 5438-ды құрап, жұмыс жасап тұрған кәсіпкерлердің үлесі 97,1 % -ға жетті.
Әлеуметтік сала
Аудан бойынша халық саны 85 136. Экономикалық тұрғыдан белсенді халық саны 36 864, жұмыспен қамтылған адам 35 148. Оның ішінде, жалдамалы қызметкерлер 23 370, өзін-өзі жұмыспен қамтығандар 11 778 адам.
Жұмыссыздық деңгей (1 716 адам) 4,7 пайызды құрады.
Мемлекет басшысының экономикалық өсімді қалпына келтіру және Қазақстандықтардың нақты табыс деңгейін арттыру аясында 10 мың халыққа 100 жаңа жұмыс орнын құру жөніндегі тапсырмасына сәйкес, ағымдағы жылға 1021 жұмыс орны жоспарланып, бүгінгі күнге 686 жаңа жұмыс орны құрылып, немесе 67,2 пайызды құрады.
|
Ауданның негізгі әлеуметтік-экономикалық даму көрсеткіштерінің қорытындылары жайлы мәліметі |
|||||
|
р/н |
Атауы |
2025 жыл 1 қазанға |
2026 жыл 1 қазанға |
% |
|
|
I |
Өнеркәсіп өнімін өндіру, млн. теңге (нақты көлем индексімен) |
58596,0 |
72267,0 |
98,0 |
|
|
1 |
Кен өндіру өнеркәсібі және карьерлерді қазу |
3573,8 |
2436,9 |
92,4 |
|
|
1.1. |
Металл кендерін өндіру |
1742,2 |
371,7 |
91,0 |
|
|
1.2. |
Кен өндіру өнеркәсібінің басқа салалары |
1162,6 |
1937,5 |
143,3 |
|
|
2 |
Өңдеуші өнеркәсібі, млн. теңге |
48990,0 |
62104,0 |
100,2 |
|
|
2.1. |
Етті қайта өңдеу, консервілеу және ет өнімдерін өндіру |
178,8 |
192,6 |
100,0 |
|
|
2.2. |
Сүт өнімдерін өндіру |
68,5 |
83,3 |
100,0 |
|
|
2.3. |
Ұн тарту өнеркәсібі өнімдерін, крахмалдар және крахмал өнімдерін өндіру |
3181,3 |
3016,4 |
100,0 |
|
|
2.4. |
Нан және ұн өнімдерін өндіру |
409,1 |
400,6 |
100,0 |
|
|
2.5. |
Киім өндіру |
14,7 |
12,3 |
100,0 |
|
|
2.6. |
Резеңке және пластмасса бұйымдарын өндіру |
2832,6 |
3146,5 |
117,6 |
|
|
2.7. |
Өзгеде металл емес минералдық өнімдерді өндіру |
24359,9 |
34069,2 |
113,4 |
|
|
2.8. |
Машиналар мен жабдықтарды жөндеу және орнату |
264,6 |
423,7 |
89,1 |
|
|
3 |
Электрмен жабдықтау, газ, бу беру және ауа баптау |
4802,1 |
6158,1 |
136,5 |
|
|
3.1. |
Электр энергиясын өндіру, беру және бөлу |
4297,2 |
5546,5 |
142,4 |
|
|
3.2. |
Газ тәрізді отынды өндіру және бөлу |
504,8 |
611,5 |
96,0 |
|
|
1 |
Сумен жабдықтау; қалдықтарды жинау, өңдеу және жою, ластануды жою бойынша қызмет |
1230,0 |
1567,9 |
194,4 |
|
|
II |
Ауыл шаруашылығы өнімін өндіру, млн.теңге |
40213,5 |
45586,6 |
100,9 |
|
|
2 |
Мал шаруашылығы, мал саны (бас) |
|
|
|
|
|
2.1 |
Ірі қара мал |
90510 |
86457 |
95,5 |
|
|
2.2 |
Қой-ешкі |
137683 |
124129 |
90,2 |
|
|
2.3 |
Жылқы |
26174 |
27883 |
106,5 |
|
|
2.4 |
Түйе |
1870 |
1823 |
97,5 |
|
|
2.5 |
Құс |
32169 |
28916 |
89,9 |
|
|
3 |
Мал шаруашылығы, мал өнімі |
|
|
|
|
|
3.1 |
Ет (тірілей салмағымен), тн |
3600,1 |
3758,8 |
104,4 |
|
|
3.2 |
Сүт, тн |
8470,7 |
8795,7 |
103,8 |
|
|
3.3 |
Жұмыртқа, мың дана |
1825,1 |
2040,2 |
111,8 |
|
|
III |
Құрылыс, инвестиция |
|
|
|
|
|
1. |
Жеке тұрғын үй құрылысы,жалпы ауданы, шаршы метр |
59241,0 |
64093,0 |
108,2 |
|
|
2. |
Құрылыс жұмыстарының жалпы көлемі, млн теңге |
16684,0 |
22667,0 |
126,4 |
|
|
3. |
Негізгі капиталға салынған инвестиция, млн теңге |
58389,0 |
69598,0 |
101,6 |
|
|
IV |
Бөлшек сауда көлемі, млн. теңге |
11751,4 |
13014,8 |
100,5 |
|
|
V |
Тіркелген шағын және орта кәсіпкерліқ субьектілерінің саны, барлығы (статистикалық мәліметпен): |
6478 |
5598 |
86 |
|
|
1. |
заңды тұлға |
570 |
599 |
105,1 |
|
|
2. |
шаруа кожалықтары |
1481 |
1369 |
92,4 |
|
|
3. |
жеке кәсіпкерлер |
4427 |
3630 |
82,0 |
|
|
4. |
жұмыс істейтін адам саны |
10350 |
10350 |
100,0 |
|
|
VI |
Жұмыспен қамту |
|
|
|
|
|
1. |
хабарласқандар саны |
7157 |
6091 |
85,1 |
|
|
2. |
қоғамдық жұмысқа жолдама алғандар, саны |
906 |
543 |
59,9 |
|
|
3. |
жұмысқа орналасқандар, саны |
1070 |
1426 |
133,3 |
|
|
4. |
жұмыссыздар саны |
1833 |
1716 |
93,6 |
|
|
5. |
жұмыссыздық деңгейі, пайыз |
5,0 |
4,7 |
94,0 |
|
|
VII |
Бюджет |
болжам |
нақты |
|
|
|
1. |
Жергілікті бюджет кірісі, мың теңге |
9442515,0 |
9441642,0 |
100,0 |
|
|
2. |
Оның ішінде: өз кірістері, мың теңге |
5664701,0 |
6100140,0 |
107,7 |
|
|
3. |
Жергілікті бюджет шығысы, мың теңге |
9442515,0 |
9441642,0 |
100,0 |
|
2026-2028 жылдарға арналған Шиелі ауданы бюджетінің негізгі параметрлері Мың теңге
|
Атауы |
2026 жыл |
2027 жыл |
2028 жыл |
|
|
болжам |
болжам |
|
|
Түсімдер оның ішінде: |
9034503,2 |
9096544 |
14339091 |
|
1. Кірістер, оның ішінде: |
6008212,9 |
9096544 |
5085772 |
|
Салықтық түсімдер |
6008212,9 |
6597326 |
5034942 |
|
Салықтық емес түсiмдер |
35985,4 |
84319 |
19926 |
|
Негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер |
55941,8 |
55571 |
30904 |
|
Трансферттердің түсімдері, оның ішінде: |
2934363,0 |
449835 |
9253319 |
|
Субвенция |
914862 |
4983010 |
5331821 |
|
Жоғарғы бюджеттен нысаналы трансферттер түсімдері |
2019501,0 |
3664951 |
3921498 |
|
|
|||
|
Шығыстар |
8178714,5 |
7431314 |
14339091 |
|
оның ішінде: |
|||
|
Жалпы сипаттағы мемлекеттiк қызметтер |
1571423,9 |
1774684 |
1898912 |
|
Қорғаныс |
14139,0 |
13922 |
14896 |
|
Қоғамдық тәртіп, қауіпсіздік, құқықтық, сот, қылмыстық-атқару қызметі |
84573,4 |
37455 |
40077 |
|
Бiлiм беру |
0 |
0 |
0 |
|
Әлеуметтiк көмек және әлеуметтiк қамтамасыз ету |
1044345,3 |
2483387 |
2657224 |
|
Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық |
1311320,6 |
587556 |
628685 |
|
Мәдениет, спорт, туризм және ақпараттық кеңістiк |
1874839,0 |
2142747 |
2292739 |
|
Отын-энергетика кешенi және жер қойнауын пайдалану |
165900,4 |
91440 |
97841 |
|
Ауыл, су, орман, балық шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, қоршаған ортаны және жануарлар дүниесін қорғау, жер қатынастары |
113818,1 |
1223204 |
1308828 |
|
Өнеркәсіп, сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі |
259502,9 |
96850 |
103629 |
|
Көлiк және коммуникация |
1459854,8 |
1798423 |
1924312 |
|
Басқалар |
0 |
1455044 |
1556897 |
|
Борышқа қызмет көрсету |
278791,4 |
134220 |
143615 |
|
Трансферттер |
1562089 |
1671435 |
«2026-2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» заңына сәйкес 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап келесілер құрылды:
Жалақының ең төмен мөлшері – 85 000 (2025 жылы - 85 000) теңге;
Мемлекеттік базалық зейнетақы төлемінің ең төмен мөлшері – 35 596 (2025 жылы – 32 365) теңге;
Зейнетақының ең төмен мөлшері – 69 049 (2025 жылы - 62 771) теңге;
айлық есептік көрсеткіш – 4 325 (2025 жылы – 3 932) теңге мөлшерінде;
ең төменгі күнкөріс деңгейі – 50 851 (2025 жылы – 46 228) теңге.
Қазақстан Республикасының бюджет заңнамасының Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында күші болады және барлық жеке және заңды тұлғаларға қолданылады.
Аудандық бюджет – орталықтандырылған ақша қоры, салық және салық емес түсімдер және негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер есебінен құралатын, Қазақстан Республикасы Бюджет Кодексімен белгіленіп және ауданның деңгейінде бағыныстағы мемлекеттік мекемелердің жергілікті атқарушы органдардың міндеттері мен функцияларын қаржымен қамтамасыз ету.
Аудандық бюджеттің түсімдері және шығындары
2026-2028 жылдарға арналған аудандық бюджет Қазақстан Республикасы Бюджет кодексіне, «2026-2028 жылдарға арналған республикалық бюджет» Қазақстан Республикасы Заңына, «2026-2028 жылдарға арналған облыстық бюджет туралы» Қызылорда облыстық мәслихатының 2025 жылғы 09 желтоқсандағы №199 шешіміне сәйкес, 2026-2028 жылдарға арналған әлеуметтік экономикалық даму және ауданның бюджет параметрлерінің және Қазақстан Республикасы Елбасының жыл сайынғы Қазақстан халқына жолдауы негізінде әзірленді.
Аудандық бюджеттің бірінші кезекте экономика қолдауын жүргізу бойынша, әлеуметтік мәселе шешу бойынша шаралар қолдану, облыс халқының өмір сұру деңгейін көтеру негізігі бағыттары болып табылады.
«2026-2028 жылдарға арналған аудандық бюджет туралы» Шиелі аудандық мәслихатының 2026 жылғы 25 қыркүйектегі №51/4 шешімімен бекітілді.
Түсімдері
2026-2028 жылдарға арналған аудандық бюджет түсімдерінің болжамы бюджеттің түсімдерін болжамдау Әдісімен, өңірдің орта мерзімді әлеуметтік экономикалық дамуының макроэкономикалық көрсеткіштері негізінде, ҚР Салық, Бюджет кодекстеріне және басқа және да нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес болжамдалған.
Қазақстан Республикасы Бюджет кодексінің 98 бабының 3 тармағына сәйкес аудандық бюджетке өзгерістер енгізілді.
2026-2028 жылдарға арналған аудандық бюджеттің өз кірістері (трансферттерді есепке алмағанда) төмендегідей көлемде белгіленді.
2026 жылға –3 767 436 мың теңге;
2027 жылға – 4 664 215 мың теңге;
2028 жылға – 4 897 428 мың теңге.
Аудандық бюджеттің салықтық түсімдерінің ең үлкен мөлшерін төлем көзінен ұсталатын жеке табыс салығы және әлеуметтік салық құрайды.
Алдағы үш жылдық кезеңге аудандық бюджеттің облыстық бюджетпен қатынасы жеке табыс салығы мен әлеуметтік салық бойынша нормативтік аударымдар аудару арқылы реттелуде, оның ішінде:
облыстық бюджетпен:
101.201 «Төлем көзінен салық салынатын табыстардан ұсталатын жеке табыс салығы» және 101.205 «Төлем көзінен салық салынбайтын шетелдік азаматтар табыстарынан ұсталатын жеке табыс салығы» кодтары бойынша 50 пайыз, облыстық бюджетке 50 пайыз;
101.202 «Төлем көзінен салық салынбайтын табыстардан ұсталатын жеке табыс салығы» коды бойынша толығымен аудандық бюджетке 100 пайыз;
103.101 «Әлеуметтік салық» коды бойынша 50 пайыз, облыстық бюджетке
50 пайыз.
Сонымен бірге республикалық бюджет қаржысы есебінен ауылдық елді мекендердегі мамандарды әлеуметтік қолдау шараларын іске асыруға берілген бюджеттік кредиттер бойынша 164 350 мың теңге қаралды.
Бюджеттік кредиттерді өтеу санаты бойынша 2026 жылға заңды тұлғаларға жергілікті бюджеттен республикалық бюджеттің қаржысы есебінен ауылдық елді мекендердің әлеуметтік сала мамандарын әлеуметтік қолдау шараларын іске асыру үшін берілген бюджеттік кредиттердің өтеуі 278 210 мың теңге көлемінде белгіленді.