Бүйрек синдромы бар геморрагиялық қызба (БСГҚ) — «тышқан қызбасы» деп те аталады — бұл негізінен бүйрекке зақым келтіретін және күрделі асқынуларға әкелуі мүмкін жедел вирустық жұқпалы ауру.
Инфекцияның негізгі көзі — кеміргіштер (мысалы, тышқандар мен дала тышқандары). Ауру осы жануарлармен тікелей жанасқанда немесе олардың бөлінділерімен ластанған заттарға, тамаққа, суға тиген кезде жұғады. Әсіресе, инфекция жұққан кеміргіштердің кеуіп қалған бөлінділері бар шаңды жұту қауіпті; бұл жағдай, мысалы, ұзақ уақыт бойы пайдаланылмаған саяжайларды, қора-қопсыларды немесе басқа да құрылыстарды тазалау кезінде орын алуы мүмкін.
Алдын алудың негізгі шаралары
Инфекция жұқтыру қаупін азайту үшін мына ұсыныстарды орындаңыз:
• Тазалықты сақтаңыз. Тұрғын үй және шаруашылық аумақтарын үнемі тазалап тұрыңыз; үй маңында қоқыс, құрғақ шөп немесе қажетсіз заттардың жиналып қалуына жол бермеңіз.
• Дұрыс тазалаңыз. Ұзақ уақыт жабық тұрған орынды тазалау алдында оны желдетіп алыңыз. Беттерді сыпыру немесе құрғақ шүберекпен сүрту арқылы шаң көтеруден аулақ болыңыз. Дезинфекциялаушы құралдарды қолдану жөніндегі нұсқаулыққа сүйене отырып, ылғалды тазалау әдістерін қолданыңыз.
• Кеміргіштерден қорғаныңыз. Тышқандар кіре алатын кез келген тесікті жауып тастаңыз, азық-түлікті тығыз жабық контейнерлерде сақтаңыз және зиянкестермен күрес (дератизация) жұмыстарын уақтылы жүргізіңіз.
• Жеке гигиена ережелерін сақтаңыз. Тазалағаннан кейін немесе сарайларда, жертөлелерде немесе меншікте/бақша учаскелерінде жұмыс істегеннен кейін қолыңызды сабынмен мұқият жуыңыз.
• Қауіпсіз тамақ пен суды тұтыныңыз. Көкөністерді, жемістерді және көкөністерді мұқият жуыңыз. Ішуге қауіпсіз суды пайдаланыңыз. Кеміргіштердің нәжісімен немесе бөлінділерімен ластанған тағамды тұтынбаңыз.
• Далада уақыт өткізгенде сақ болыңыз. Пішен немесе сабан үйінділерінде демалмаңыз, сондай-ақ кеміргіштермен немесе олардың қалдықтарымен (нәжісімен) жанасудан аулақ болыңыз. Шаңды жерлерде жұмыс істегенде тыныс алу жолдарын қорғайтын құралдар мен қолғаптарды пайдаланыңыз.
Қандай белгілерге назар аудару керек?
Ауру кенеттен дене қызуының қатты көтерілуі, қалтырау, қатты бас ауруы, жалпы әлсіздік және бұлшықет ауырсынуымен басталуы мүмкін. Кейінірек бел немесе іш тұсының ауыруы, жүрек айнуы және зәр бөлінуінің азаюы байқалуы ықтимал.
Егер кеміргіштермен байланыста болғаннан кейін немесе ластанған ортада уақыт өткізген соң осындай белгілер пайда болса, дереу медициналық көмекке жүгініп, дәрігерге ауру жұғуы мүмкін болған жағдайлар туралы хабарлау қажет. Өз бетіңізше емделуге әрекет жасамаңыз.
Есте сақтаңыз!
Қазақстанда бүйрек синдромы бар геморрагиялық қызбаның (БСГҚ) алдын алуға арналған арнайы вакцина жоқ. Сондықтан басты назар санитарлық-гигиеналық талаптарды сақтауға, азық-түлік қорын қорғауға және кеміргіштер санын бақылауда ұстауға аударылуы тиіс.
Өз денсаулығыңыз бен жақындарыңыздың денсаулығына қамқор болыңыз! Алдын алудың қарапайым шараларын сақтау осы қауіпті инфекцияны жұқтыру қаупін азайтуға көмектеседі.