«Зеренді ауданы
Күсеп ауылдық
округі әкімінің
2026 жылғы « »
қыркүйектегі
№____ өкімімен
бекітілді
«Зеренді ауданы Күсеп ауылдық округі әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесінің сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарты
1-тарау. Жалпы ережелер
- Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарт «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 10-бабының 2-тармағына, Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің 2024 жылғы 31 желтоқсандағы №285 қаулысымен бекітілген Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттарды әзірлеу жөніндегі әдістемелік ұсынымдарға сәйкес әзірленді.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарт «Зеренді ауданы Күсеп ауылдық округі әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі (бұдан әрі – Мекеме) қызметкерлерінің белгіленген ережелерді мүлтіксіз сақтауға және сыбайлас жемқорлықтың алдын алуға бағытталған іс-әрекеттері мен шешімдерін айқындайды.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттың мақсаты – сыбайлас жемқорлықтың алдын алуға және сыбайлас жемқорлықтың алдын алуға, құқықтық сауаттылықты және сыбайлас жемқорлыққа мүлдем төзбеушілікті арттыруға бағытталған ұсынымдар жүйесін құру.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттың мақсаттары:
қызметкерлердің сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұрақты мінез-құлқын дамыту;
сыбайлас жемқорлықты дер кезінде анықтау және оның теріс салдарын болдырмау;
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандартты қолдану және енгізу:
Мекеменің қызметінде жеке және заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін жүзеге асыру және функцияларын жүзеге асыру кезінде қолданылады;
Мекеменің барлық қызметкерлері орындауға міндетті;
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандартты тиісінше орындамағаны үшін Мекеме қызметкерлері жеке жауапкершілікте болады.
2-тарау. Мекеме қызметкерлері мен лауазымды тұлғаларының мінез-құлық ережелері
- Қызметкерлер мен лауазымды адамдар өз қызметiнде:
сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға, сыбайлас жемқорлық әрекеттерін ашуға белсенді қатысуға және Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнамасының сақталуына дербес жауапкершілікте болуға;
адал, әділ, қарапайым болуға, жеке тұлғалармен, заңды тұлғалардың өкілдерімен және әріптестермен қарым-қатынаста жалпы қабылданған моральдық-этикалық нормаларды сақтауға, сыпайылық пен дұрыстық танытуға;
жеке және заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қозғайтын шешімдер қабылдаудың ашықтығын қамтамасыз ету;
іс-әрекетіңіз бен мінез-құлқыңыз арқылы қоғам тарапынан сын тудырмау, сын үшін қудалауға жол бермеу, сындарлы сынды кемшіліктерді жою және қызметіңізді жақсарту үшін пайдалану;
әріптестерінен жоғары құқықтық және сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті сақтауды қолдау және талап ету; заңнамаға қайшы келетін және Мекеменің мүдделеріне қайшы келетін кәсіпкерлік және табыс алуға байланысты өзге де қызметті жүзеге асыруда біреуге көмек көрсетуге бағытталған әрекеттерді жасамауға;
жеке және заңды тұлғалардың өз құқықтары мен заңды мүдделерін жүзеге асыруына кедергі келтіретін әрекеттерге (әрекетсіздікке) жол бермеуге;
басқа адамдарды сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға итермеуге;
өз функцияларын және қызметтік міндеттерін орындағаны үшін сыйақыны, оның ішінде заңды және жеке тұлғалардан ақшаны, қызметтерді, сыйлықтарды, тауарларды қабылдамауға;
таратуға жатпайтын қызметтік және өзге де ақпаратты мүліктік және мүліктік емес игіліктер мен артықшылықтар алу немесе алу мақсатында пайдаланбауға;
қамтамасыз етілуі «Ақпаратқа қол жеткізу туралы» Қазақстан Республикасының Заңында көзделген жеке және заңды тұлғалардың мәліметтерінен бас тартпауға;
шындыққа сәйкес келмейтін ақпаратты таратпау;
қызмет бабын асыра пайдалануға, негізсіз бюрократия көріністеріне, сондай-ақ дөрекілік пен біржақтылық көріністеріне жол бермеуге;
Мекеменің құзыретіне жататын мәселелермен жүгінген адамдардың ар-намысы мен қадір-қасиетін құрметтеуге;
жеке мәселелерін шешу кезінде және т.б. ұйымдардың, Мекеме қызметкерлерінің және басқа да тұлғалардың қызметіне ықпал ету үшін қызмет бабын пайдаланбауға;
заңдылық қағидатын басшылыққа алуға, Қазақстан Республикасы Конституциясының, Қазақстан Республикасының заңдары мен өзге де нормативтік құқықтық актілерінің талаптарын сақтауға.
- Өз құзыреті шегінде басқарушылық және өзге де шешімдерді дайындау және қабылдау кезінде:
өздерінің лауазымдық өкілеттіктеріне сәйкес функцияларды орындау;
сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресте және сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды ашуда белсенділік таныту;
сыбайлас жемқорлықтың кез келген белгілі жағдайлары, сондай-ақ материалдарды жедел қарау немесе қағазбастылық үшін кез келген пайданы алуға итермелеу туралы дереу басшылыққа хабарлауға;
әріптестерге, басшыларға және басқа да лауазымды тұлғаларға сыйлық бермеуге және материалдық пайда, пайда немесе артықшылық алу үшін қызметтік емес қызмет көрсетпеуге;
тікелей немесе тікелей басшыға мүдделер қақтығысының, қызметтік міндеттерін орындаудағы жеке мүдделердің, сыбайлас жемқорлық мінез-құлыққа бейімділігінің және сыйлықтар алудың туындауы туралы хабарлауға;
жеке және заңды тұлғаларға артықшылық көрсетпеуге, қызметтік міндеттерін атқару кезінде олардың ықпалына тәуелсіз болуға;
орындауға алынған тапсырманың заңдылығына күмән тудырған жағдайда тікелей басшыға жазбаша түрде дереу хабарлауға;
орын алған немесе жасалып жатқан кез келген сыбайлас жемқорлық әрекет туралы басшылыққа дереу хабарлауға;
бағынысты қызметкерлердің міндеттері мен өкілеттіктерінің көлемін нақты және нақты анықтау;
мүдделер қақтығысын болдырмауға, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес оларды жою жөнінде шаралар қабылдауға;
тікелей басшы мүдделер қақтығысына қатысты болса, жоғары басшылыққа хабарласыңыз;
олардың жетекшілігіндегі қызметкерлер арасында жұмыс көлемінің біркелкі бөлінбеуіне жол бермеу;
өз қызметінің нәтижелерін бағалау кезінде, сондай-ақ көтермелеу мен жазалау шараларын қолдану кезінде әділдік пен объективтілік көрсетуге;
қызметтен тыс сипаттағы мәселелерді шешу кезінде қарамағындағылардың қызметіне ықпал ету үшін қызмет бабын пайдаланбауға;
өз қызметінің нәтижелерін бағалауда, сондай-ақ көтермелеу мен жазалау шараларын қолдануда әділдік пен объективтілік көрсетуге;
- Ішкі нормативтік құжаттардың жобаларын дайындау кезінде
Мекемелер:
ішкі нормативтік құжаттарды әзірлеу кезеңінде азаматтардың заңмен бекітілген құқықтары мен бостандықтарын қатаң ескеру;
әзірленетін ішкі нормативтік құжаттардың жобалары нормативтік құқықтық актілерге қайшы келмеуі керек;
ішкі нормативтік құжаттардың жобаларын дайындау кезінде Мекеменің және басқа заңды тұлғалардың заңды мүдделерінің бұзылуына жол бермеу;
ішкі нормативтік құжаттардың жобалары Мекеменің құзыретінен шықпауы керек;
басқа құрылымдық бөлімшелердің мүдделерін қозғайтын әзірленген ішкі нормативтік құжаттардың жобалары тиісті құрылымдық бөлімшелермен талқылау және келісу рәсімінен өтуге тиіс;
ішкі нормативтік құжаттарда сыбайлас жемқорлық факторларын немесе олардың белгілерін қамтитын нормаларды қолданбау;
ішкі нормативтік құжаттарды әзірлеу кезінде жекелеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың мүдделері үшін стандарттарды қабылдауға жол бермеу.
- Тауарларды сатып алуға байланысты сатып алуларды жүзеге асыру кезінде,
жұмыстарға, қызметтерге, лауазымды адамдарға:
сатып алуға жұмсалған қаражатты оңтайлы және тиімді жұмсау;
Заңда көзделген жағдайларды қоспағанда, әлеуетті өнім берушілерге сатып алу рәсіміне қатысу үшін тең мүмкіндіктер беруге;
сатып алу процесінің ашықтығы мен айқындығын қамтамасыз ету;
сыбайлас жемқорлықтың алдын алу;
атқарушылық құжаттар бойынша орындалмаған міндеттемелері бар және борышкерлердің бірыңғай тізіліміне енгізілген әлеуетті өнім беруші және (немесе) ол тартқан қосалқы мердігер (бірлесіп орындаушы) ретінде қатысуға жол бермеу.
- Мекеменің қызмет саласында туындайтын өзге де қатынастарда:
өтiнiштердi қабылдаудан негiзсiз бас тартуға, оларды қараудағы қағазбастылыққа және жалған мәлiметтер беру фактiлерiне жол бермеуге;
өзiнiң лауазымдық өкiлеттiктерiн және олармен байланысты мүмкiндiктердi жеке мүлiктiк және мүлiктiк емес игiлiктер алу үшiн пайдаланбауға;
дөрекілік, адамдық қадір-қасиетті қорлау, әдепсіздік немесе орынсыз мінез-құлық жағдайларына жол бермеу;
кадрларды туыстық, аймақтық қатыстылық, жеке адалдық бойынша іріктеу және орналастыру жағдайларына жол бермеу, меритократия қағидаттарының сақталуын қамтамасыз ету;
орындауы анық мүмкін емес немесе өзінің қызметтік міндеттерінің шегінен шығатын, сондай-ақ заңға қайшы келетін бұйрықтарды бермеуге;
Мекеме қызметкерлерімен немесе асырауындағы адамдармен ақшалай немесе өзге де мүліктік сипаттағы құмар ойындарға қатыспауға;
Іскерлік этика кодексін сақтауға;
өздерiне белгiлi болған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жағдайлары туралы Мекеме басшылығына және (немесе) құқық қорғау органдарына дереу хабарлауға;
Қазақстан Республикасының Заңында тәртіптік, әкімшілік немесе қылмыстық жауапкершілік көзделген теріс қылықтардың және басқа да құқық бұзушылықтардың және т.б. жасалуына жол бермеуге;
Мекеме қызметкерлерін қызметтік емес немесе жеке тапсырмаларды орындауға тартуға жол бермеу;
азаматтар мен заңды тұлғалардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерiн сақтауды және қорғауды қамтамасыз етуге, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiппен және мерзiмде олардың өтiнiштерiн қарауға және олар бойынша қажеттi шаралар қабылдауға;
басшының тапсырмаларын, Мекеменің лауазымды адамдарының өздерінің лауазымдық өкілеттіктері шегінде шығарылған бұйрықтары мен нұсқауларын орындауға;
Мекеме қызметкерлерінің жеке өміріне, ар-намысы мен қадір-қасиетіне нұқсан келтіретін мәліметтерді жария етпеуге.
Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген шектеулерді сақтауға міндетті.
Мекеме қызметкерлерінің Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандартты сақтауын бақылау Зеренді ауданы Күсеп ауылдық округі әкіміне жүктелсін.